Së GD- §T hµ nam kú thi tuyÓn sinh vµo líp 10 THPT
N¨m häc 2010-2011
M«n Ng÷ V¨n 9
(Thêi gian lµm bµi: 120 phót kh«ng kÓ giao ®Ò)
C©u 1. (2.0®):
Tr×nh bµy hoµn c¶nh ra ®êi bµi th¬ ViÕng l¨ng B¸c cña nhµ th¬ ViÔn Ph¬ng (Ng÷ V¨n 9- tËp 2). Giíi thiÖu ng¾n gän gi¸ trÞ néi dung vµ nghÖ thuËt bµi th¬.
C©u 2. (1.5®):
ChÐp l¹i theo trÝ nhí ba c©u th¬ cuèi trong bµi th¬ §ång chÝ cña nhµ th¬ ChÝnh H÷u (Ng÷ V¨n 9- tËp 1). ChØ ra nghÜa têng minh vµ hµm ý cña c©u th¬ cuèi.
C©u 3.(2.5®):
§äc c©u chuyÖn sau:
Mét ngêi ¨n xin ®· giµ. §«i m¾t «ng ®á hoe, níc m¾t «ng giµn giôa, ®«i m«i t¸i nhît, quÇn ¸o t¶ t¬i. «ng ch×a tay xin t«i.
T«i lôc hÕt tói nä, tói kia, kh«ng cã lÊy mét xu, kh«ng cã c¶ kh¨n tay, ch¼ng cã g× hÕt. «ng vÉn ®îi t«i. T«i ch¼ng biÕt lµm thÕ nµo. Bµn tay t«i run run n¾m chÆt bµn tay run rÈy cña «ng:
- Xin «ng ®õng giËn ch¸u! Ch¸u kh«ng cã g× cho «ng c¶
¤ng nh×n t«i ch¨m ch¨m, ®«i m«i në nô cêi:
- Ch¸u ¬i, c¶m ¬n ch¸u! Nh vËy lµ ch¸u ®· cho l·o råi.
Khi Êy, t«i chît hiÓu ra: c¶ t«i m÷a, t«i còng võa nhËn ®îc cµi g× ®ã cña «ng.
(Tuèc- ghª- nhÐp, dÉn theo Ng÷ V¨n 9 tËp 1)
Dùa vµo tõ ng÷ in ®Ëm, em h·y cho biÕt lêi nãi cña hai nh©n vËt trong c©u chuþªn trªn liªn qua ®Õn ph¬ng ch©m héi tho¹i nµo? Gi¶i thÝch.
ViÕt mét ®o¹n v¨n kho¶ng 10 c©u tr×nh bµy suy nghÜ cña em khi ®äc c©u chuyÖn trªn. Trong ®o¹n v¨n em viÕt cã sö dông phÐp thÕ ®Ó liªn kÕt c©u, g¹ch ch©n nh÷ng tõ ng÷ thÓ hiÖn phÐp liªn kÕt ®ã.
C©u 4. (4.0®):
Ph©n tÝch vÎ ®Ñp cña nh©n vËt anh thanh niÖn trong truyÖn ng¾n LÆng lÏ Sa Pa cña nhµ v¨n NguyÔn Thµnh Long (Ng÷ V¨n 9- tËp 1). Tõ ®ã gi¶i thÝch ng¾n gän v× sao sau khi gÆp anh thanh niªn, c« kÜ sư trÎ l¹i cã c¶m gi¸c bµng hoµng vµ mét Ên tîng hµm ¬n khã t¶.
HÕt
Së GD- §T hµ nam híng dÉn chÊm thi
tuyÓn sinh vµo líp 10 THPT M«n Ng÷ V¨n 9
N¨m häc 2010-2011
I. C¸c yªu cÇu cô thÓ vµ thang ®iÓm:
C©u 1. (2.0®):
a. Tr×nh bµy hoµn c¶nh ra ®êi bµi th¬ ViÕng l¨ng B¸c 1.0®
Bµi th¬ ViÕng l¨ng B¸c ®îc viÕt th¸ng 4 n¨m 1976 trong kh«ng khÝ xóc ®éng cña nh©n d©n ta khi c«ng tr×nh l¨ng Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®îc kh¸nh thµnh, sau khi gi¶i phãng miÒn Nam, thèng nhÊt ®Êt níc
Nhµ th¬ cã dÞp ra th¨m miÒn B¾c vµo viÕng l¨ng B¸c Hå. Trong niÒm xóc ®éng v« bê cña ®oµn ngêi vµo l¨ng viÕng B¸c.
b. Giíi thiÖu ng¾n gän gi¸ trÞ néi dung vµ nghÖ thuËt bµi th¬: 1.0®
- Gi¸ trÞ néi dung: Bµi th¬ thÓ hiÖn lßng th¸nh kÝnh, niÒm xóc ®éng s©u s¾c cña nhµ th¬ vµ cña mäi ngêi víi B¸c Hå khi vµo l¨ng viÕng B¸c: 0.5
- Gi¸ trÞ nghÖ thuËt: giäng ®iÖu trang träng vµ tha thiÕt, nhiÒu h×nh ¶nh Èn dô ®Ñp vµ gîi c¶m, ng«n ng÷ b×nh dÞ mµ c« ®óc… gãp phÇn thÓ hiÖn niÒm thµnh kÝnh vµ xóc ®éng sÊu s¾c cña nhµ th¬. 0.5
C©u 2. (1.5®):
a. ChÐp chÝnh x¸c ba c©u th¬: 0.5®
b. NghÜa têng minh cña c©u th¬ cuèi: h×nh ¶nh vÇng tr¨ng xuÊt hiÖn trong ®ªm ®øng g¸c cña ngêi chiÕn sÜ (h×nh ¶nh vÇng tr¨ng thùc): 0.5®
c. Hµm ý: VÎ ®Ñp l·ng m¹n cña thiªn nhiªn, vÎ ®Ñp t©m hån ngßi chiÕn sÜ: vÇng tr¨ng trë thµnh ngêi b¹n, biÓu tîng cña vÎ ®Ñp thanh b×nh trong cuéc sèng chiÕn ®Êu ®Çy gian khæ: 0.5®
C©u 3.(2.5®):
- Lêi nãi cña hai nh©n vËt trong c©u chuþªn (qua nh÷ng tõ ng÷ in ®Ëm) liªn qua ®Õn ph¬ng ch©m lÞch sù: 0.25®
- Gi¶i thÝch: Hai nh©n vËt trong truyÖn khi xng h«, giao tiÕp ®Òu dïng tõ ng÷ thÓ hiÖn th¸i ®é tÕ nhÞ vµ t«n träng ngêi ®ang giao tiÕp: 0.25®
- ViÕt ®o¹n v¨n
Néi dung thÓ hiÖn ®îc suy nghÜ vÒ c©u chuyÖn: c©u chuyÖn nãi vÒ th¸i ®é sèng, c¸ch øng xö gi÷a con ngêi víi con ngêi. Ngêi ta cã thÓ nghÌo nµn vÒ vËt chÊt, kh«ng cã g× ®Ó cho ngêi kh¸c, nhng sù ®ång c¶m, th¸i ®é tr©n träng, t×nh yªu th¬ng ch©n thµnh vµ c¸ch øng xö lÞch sù lµ mãn quµ quý gi¸ nhÊt giµnh cho mäi ngêi. (kÓ c¶ ngêi cho vµ ngêi nhËn). §ã lµ bµi häc ®¹o lÝ s©u s¾c: 1.0®
Cã thÓ nªu nh÷ng suy nghÜ kh¸c, miÔn lµ phï hîp víi c©u chuyÖn. ý kiÕn vµ quan ®iÓm cña c¸ nh©n thÝ sinh cÇn ®îc t«n träng vµ ®¸nh gi¸ ®óng møc.
+ §o¹n v¨n viÕt l«gic, cã c¶m xóc, ®óng sè c©u, kh«ng m¾c lçi: 0.5®
+ BiÕt sö dông phÐp thÕ ®Ó liªn kÕt ®o¹n v¨n, g¹ch ch©n ®óng tõ ng÷ trong phÐp thÕ : 0.5®
C©u 4. (4.0®):
1. Yªu cÇu vÒ kÜ n¨ng: BiÕt c¸ch nghÞ luËn vÒ mét nh©n vËt v¨n häc
2. yªu cÇu vÒ kiÕn thøc
a. Giíi thiÖu nh÷ng nÐt chñ yÕu vÒ t¸c gi¶, t¸c phÈm vµ nh©n vËt: 0.5®
b. Ph©n tÝch (nghÞ luËn) vÎ ®Ñp nh©n vËt anh thanh niªn: 2.5®
- Hoµn c¶nh sèng vµ lµm viÖc ®Æc biÖt: c« ®¬n, sèng mét m×nh trªn nói cao, thêi tiÕt kh¾c nghiÖt, c«ng viÖc ®ßi hái tØ mØ, chÝnh x¸c…
- Nh÷ng vÎ ®Ñp cña nh©n vËt:
+ ý thøc vÒ c«ng viÖc, lßng yªu nghÒ, suy nghÜ ®óng ®¾n vµ s©u s¾c vÒ ý nghÜa cña c«ng viÖc víi cuéc sèng, víi ®Êt níc.
+ Khiªm tèn, coi nh÷ng ®ãng gãp cña m×nh chØ lµ nhá bÐ so víi ®ãng gãp cña nhiÒu ngêi kh¸c.
+ BiÕt tæ chøc, s¾p xÕp cuéc sèng chñ ®éng, ng¨n n¾p
+ Cã tinh thÇn tù häc, ham ®äc s¸ch, ham hiÓu biÕt
+ Sù cëi më, ch©n thµnh, quý träng t×nh c¶m cña mäi ngêi, khao kh¸t ®îc gÆp gì, trß chuyÖn víi mäi ngêi…
Anh thanh niªn lµ hiÖn th©n cña vÎ ®Ñp nh÷ng ngêi lao ®éng b×nh thêng vµ ý nghÜa c«ng viÖc thÇm lÆng, trong c¸ch sèng vµ nh÷ng suy nghÜ, t×nh c¶m, trong quan hÖ víi mäi ngêi. - NghÖ thuËt x©y dùng nh©n v©t:
Nh©n vËt kh«ng xuÊt hiÖn ngay ®Çu truyÖn, chØ hiÖn ra chèc l¸t trong cuéc gÆp gì t×nh cê víi c¸c nh©n vËt kh¸c. Nh÷ng nÐt ®Ñp cña nh©n vËt hiÖn ra qua sù nh×n nhËn, suy nghÜ, ®¸nh gi¸, c¶m xóc cña c¸c nh©n vËt kh¸c H×nh ¶nh anh thanh niªn hiÖn ra ®a chiÒu, kh¸ch quan, râ nÐt vµ ®¸ng mÕn h¬n §Æt nh©n vËt trong khung c¶nh thiªn nhiªn ®Çy th¬ méng: con ngêi sèng mét m×nh gi÷a thiªn nhiªn nhng kh«ng hÒ c« ®éc bëi sù g¾n bã víi thiªn nhiªn, víi cuéc sèng, con ngêi…
c. Gi¶i thÝch ng¾n gän: 0.5®
LÝ do khi gÆp anh thanh niªn, c« kÜ s trÎ l¹i cã c¶m gi¸c bµng hoµng vµ mét Ên tîng hµm ¬n khã t¶: V× c« hiÓu thªm cuéc sèng mét m×nh dòng c¶m, tuyÖt ®Ñp cña ngêi thanh niªn, vÒ thÕ giíi nh÷ng con ngêi nh anh. GÆp anh, c« hiÓu con ®êng c« ®· chän lµ ®óng ®¾n vµ yªn t©m víi quyÕt ®Þnh cña m×nh.
d. §¸nh gi¸ chung vÒ nh©n vËt: VÎ ®Ñp lÝ tëng cña nh©n vËt, bµi häc s©u acs rót ra tõ quan niÖm vÒ lÏ sèng cña nh©n vËt. 0.5®
Lu ý : Khi chÊm gi¸m kh¶o cÇn ®¸nh gi¸ chung bµi viÕt, kh«ng ®Õm ý cho ®iÓm
II. Híng dÉn chung:
Gi¸m kh¶o cÇn n¾m v÷ng yªu cÇu cña híng dÉn chÊm ®Ó ®¸nh gi¸ tæng qu¸t bµi lµm cña thÝ sinh; cÇn chñ ®éng, linh ho¹t trong viÖc vËn dông tiªu chuÈn cho ®iÓm. NÕu thÝ sinh lµm bµi theo c¸ch riªng nhng ®¸p øng ®îc nh÷ng yªu cÇu c¬ b¶n cña ®Ò bµi th× vÉn cho ®ñ ®iÓm nh híng dÉn chÊm.
Nh÷ng bµi viÕt cã c¶m xóc, diÔn ®¹t tèt, cã s¸ng t¹o cÇn dîc khuyÕn khÝch.
Sau khi céng ®iÓm toµn bµi míi lµm trßn theo nguyªn t¾c: ®iÓm toµn bµi lµm trßn ®Õn 0.25; 0.50; 0.75.
lµ ngêi ®¸ng yªu qua nçi thÌm ngêi, lßng hiÕu kh¸ch. C©u v¨n: “Nhng anh thanh… c¸ch chu ®¸o”.
+ Vui ®îc ®ãn kh¸ch, th¸i ®é nhiÖt t×nh chu ®¸o.
+ Say sa kÓ vÒ c«ng viÖc cña m×nh.
+ §ãn mäi ngêi ®Õn th¨m n¬i ë cña m×nh.
LuËn ®iÓm 3: Lµ ngêi khiªm tèn.
C©u “c«ng viÖc vÊt v¶… khiªm tèn”.
+ ThÊy ®ãng gãp cña m×nh nhá bÐ so víi ngêi kh¸c.
+ Tõ chèi vÏ ch©n dung, giíi thiÖu ngêi kh¸c.
c. KÕt bµi: Kh¸i qu¸t vÊn ®Ò nghÞ luËn, kh¼ng ®Þnh gi¸ trÞ cña t¸c phÈm
GV. Cho HS viÕt MB, tõng ®o¹n cña TB, KB vµ tr×nh bµy, nhËn xÐt, bæ sung
? T×m hiÓu ®Ò? LËp dµn ý?
- ThÓ lo¹i: nghÞ luËn vÒ mét nh©n vËt v¨n häc (®¸nh gi¸ vÒ n©hn vËt vµ ph©n tÝch, chøng minh ®Ó b¶o vÖ ý kiÕn cña m×nh)
